Trend 4: Transparant en verantwoord ondernemen
Transparant en verantwoord ondernemen wordt steeds belangrijker, ook voor mkb’ers. Hoe neem je hier zelf verantwoordelijkheid voor binnen jouw keten? Mvo-expert Jos Reinhoudt is zelfstandig consultant en legt uit hoe je risico’s in jouw markt in kaart brengt. Naast voldoen aan duurzaamheidswetten is volgens hem ook je eigen gevoel belangrijk. ‘Iedereen kent wel een bedrijf waar je geen zaken mee wilt doen. Zet dat gevoel om in inkoopcriteria.’
Waarom transparant en verantwoord ondernemen belangrijk is voor mkb’ers
Als mkb’er krijg je steeds meer te maken met vragen over verantwoord en duurzaam ondernemen. Bijvoorbeeld van klanten, bedrijven in je keten of toezichthouders. Jos: ‘Als ondernemer speel je een rol in de samenleving. Het is logisch dat je hier vragen over krijgt. Je klanten willen geen producten die in verband staan met misstanden.’
Ook naar je medewerkers toe heeft het voordelen om open te zijn over hoe duurzaam je onderneemt. ‘Ben je eerlijk over je maatschappelijke doelen, dan vertellen zij dit met trots aan de buitenwereld’, zegt Jos. ‘En veelbelovende jonge mensen zijn juist op zoek naar zinvol werk waarmee ze maatschappelijk iets toevoegen. Als je daar niet open over bent, verlies je de slag om die groep op de arbeidsmarkt.‘
De expert
Jos Reinhoudt is expert maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) en heeft een brede achtergrond in duurzaam ondernemen. Hij werkte 12,5 jaar bij MVO Nederland en was betrokken bij projecten op het gebied van transparantie, klimaat en circulaire economie. In 2025 start hij als zelfstandig consultant, gericht op duurzame handelsrelaties tussen Europa en Afrika.
Verantwoord ondernemen binnen jouw keten
Vaak zitten er veel stappen tussen grondstoffen of arbeid en het uiteindelijke product. De textielindustrie is daar een goed voorbeeld van. Jos: ‘Geen enkel bedrijf wil betrokken zijn bij kinderarbeid of milieuvervuiling. Als dat toch gebeurt, komt dat doordat ze het niet weten. Terwijl ze het wel hadden kúnnen weten.’
Hoe krijg je dan toch een beter beeld van de bedrijven in jouw keten? Volgens Jos helpt het om eerst de geldstromen van je bedrijf in kaart te brengen. ‘Ga na bij welke ketenpartners je het meeste inkoopt en vraag naar hun duurzaamheid. Een tweede manier is kijken naar waar de risico’s zitten in je keten. Ga na of een bedrijf een goede reputatie heeft. En lees in hun jaarverslag wat ze doen aan duurzaamheid. Check ook welke risico’s er spelen in de landen waar je zakendoet. De MVO Risico Checker is een tool die je daarbij helpt.’
Jos adviseert ook om je gevoel en persoonlijke overtuigingen mee te laten wegen. ‘Iedereen kent wel een bedrijf waar je geen zaken mee wilt doen. Zet dat gevoel ook om in inkoopcriteria. Bekijk bijvoorbeeld of een bedrijf netjes met zijn mensen omgaat en of ze hun CO2-uitstoot verminderen.’ Jos adviseert ook om je gevoel en persoonlijke overtuigingen mee te laten wegen. ‘Iedereen kent wel een bedrijf waar je geen zaken mee wilt doen. Zet dat gevoel ook om in inkoopcriteria. Bekijk bijvoorbeeld of een bedrijf netjes met zijn mensen omgaat en of ze hun CO2-uitstoot verminderen.’
Bereid je voor op duurzaamheidsregelgeving
De Europese Unie (EU) wil de Europese economie duurzamer maken duurzaamheidsregelgeving. Bijvoorbeeld de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Grote bedrijven moeten voor de CSRD uitleggen wat ze doen aan duurzaamheid in hun jaarverslag. Jos: ‘Een gevolg van de CSRD is dat grote klanten of leveranciers jou kunnen vragen hoe duurzaam je bedrijf is. Zij moeten namelijk ook verslag doen over de duurzaamheid van kleinere bedrijven in hun keten.’
Daarnaast heeft de European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG) de VSME ontwikkeld. Dit is een vrijwillige rapportagestandaard voor niet-beursgenoteerde micro-, kleine en middelgrote bedrijven. ‘Mkb-bedrijven vallen hier dus ook onder’, vertelt Jos. ‘De VSME geeft je handvatten voor het rapporteren. Belangrijke onderwerpen zijn grondstoffen, CO2-uitstoot, mensenrechten, gender en vakbondsrechten. Eigenlijk zijn dat de klassieke ESG (Environmental, Social and Governance)-thema’s.’
Jos begrijpt dat mkb’ers soms moeite hebben de nieuwe wetten en regels te begrijpen. ‘Bij MVO Nederland helpen we daarom kleine groepen bedrijven om van elkaar leren op dit vlak. Dat noemen we communities of practice.’
Zo laat je zien dat je transparant en verantwoord onderneemt
Volgens Jos is het jaarverslag het belangrijkste kanaal om te laten zien dat je transparant en verantwoord onderneemt. ‘Hierin geef je aan welke problemen en risico’s er in jouw markt en keten zijn. Je schrijft ook op wat je duurzaamheidsdoelen zijn en wat je resultaten zijn. Soms vallen die resultaten tegen en dan stel je jouw duurzaamheidsstrategie bij.’
Een andere optie is een ‘light’-versie van het duurzaamheidsverslag op je website. Jos: ‘Kijk er wel voor uit dat het geen mooiweer-verhaal wordt en dat het juridisch klopt. Geef eerlijk aan wat je dilemma’s zijn en wat je hieraan hebt gedaan.’
Meer weten over duurzaam ondernemen?
Bij a.s.r. willen we maatschappelijke impact maken, samen met onze klanten. Hierbij realiseren we ons heel goed dat duurzamere keuzes voor kleinere bedrijven vaak grote investeringen zijn. Maar ook met veel kleinere duurzame keuzes kunnen we samen een groot verschil maken. Voor onszelf én voor de wereld om ons heen. Wij helpen je duurzamer ondernemen. Met zakelijke producten, kennis van experts en verhalen van bedrijven die vooroplopen in duurzaamheid.